दलित मानव-अधिकार पुस्तक २०८०

Author: Samata Foundation

Published: 2081

ISBN: 978-9937-946964

Language: Nepali

Edition: First

Pages:

यस वर्ष अर्थात् २०८० सालको पुस्तकमा जातीय तथा अन्य सामाजिक छुवाछूत र भेदभाव (कसूर र सजाय) ऐन, २०६८ ले औँल्याएको जातीय विभेदको प्रकृतिलाई आधार मानी पाँचवटा क्षेत्रमा वर्गीकरण गरिएको छ । सोहीअनुसार कुल ६० वटा घटनाहरू संकलित छन् र पुस्तकमा त्यसको न्यायिक दुष्टिकोणबाट विश्लेषण गरिएको छ ।

पक्कै पनि पुस्तकमा उल्लेखित जातका आधारमा भएका ६० वटा घटनाहरूले दलित समुदायको समग्र मानव अधिकारको अवस्थालाई उजागर गर्दैन । पुस्तकमा समेटिएका घटनाहरूको स्रोत सीमित हुनु, त्यस्ता प्रकृतिका घटनाहरू जातका आधारमा भएको हुनु र निव्र्योल गरिहाल्न कठिन भएकोले घटनाको संख्या कम देखिएको छ । अर्कोतर्फ, यो वर्षको पुस्तकमा जातीय छुवाछूतको जरिया नखुलेका बोक्सीको आरोप, बलात्कार, बलात्कारको प्रयास, हत्याजस्ता घटनाहरू राखिएको छैन । त्यसैले दलित मानव अधिकार हनन्का वहुआयामिक क्षेत्रमा थप काम गर्नुपर्छ भन्ने कुरा हामीलाई पनि महसुस भएको छ । आगामी वर्ष प्रकाशित हुने पुस्तकमा यसतर्फ प्रयत्न रहने समेत जानकारी गराउन चाहान्छु । साथ साथै, दलित समुदायको मानव अधिकारको संरक्षण, प्रवद्र्धन र परिपूर्ति गर्न राज्यले तदारुकता देखाउन जरुरी छ । संविधान एवम् कानुनले सुनिश्चित गरेका मानव–अधिकारको उपभोगको गर्न राज्यले आवश्यक पूर्वाधार तथा वातावरण तयार गर्नुपर्दछ । त्यस्तै, तीनै तहका सरकारले मानव अधिकार उल्लंघन गर्ने व्यक्तिलाई कानूनको दायरामा ल्याई पीडित व्यक्तिको न्याय सुनिश्चित गर्नुपर्दछ ।